•    
       
        • زنجیره فولاد؛ توسعه و ضرورت یکپارچگی بین اجزا
          نویسنده: مهدی کرباسیان / معاون وزیر و رییس هیات عامل ایمیدرو
          تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۰۳/۰۲
          چکیده
          صنعت فولاد از جمله صنایعی است که به رغم مواجهه با مشکلاتی،‌ همواره توانسته مسیر رو به رشد خود را در بخش تولید و صادرات طی کند. این امر در ابتدا به تغییر نگاهی مرتبط است که بین مدیران بخش دولت و خصوصی ایجاد شده است. در واقع مدیران و متخصصان این حوزه هیچگاه از توسعه غافل نشده اند. به ویژه از نیمه دوم سال 92 ، نوع نگاه دولت به عنوان برنامه ریز و حامی، سبب شد طرح هایی که سال ها معطل مانده بودند دچار تحرک شوند. این پدیده با مشارکت جویی از بخش خصوصی عملی شده است. ورود سرمایه های بخش خصوصی به این حوزه پروژه هایی را وارد مدار تولید کرد که سال ها بر روی زمین مانده بود. نمونه قابل توجه این پدیده در سنگان و حتی منطقه ویژه خلیج فارس قابل مشاهده است.

          رشد 47درصدی ظرفیت ها در تولید فولاد خام، 65درصدی آهن اسفنجی، 119درصدی گندله و 80درصدی کنسانتره سنگ آهن از اتفاقات سال 92 به این سو محسوب می شود.

          در این میان نگاه کلانی که ایمیدرو توانست با کمک وزارت صنعت معدن و تجارت جاری کند، تلاش برای متوازن شدن زنجیره تولید است. می توان اذعان کرد در چنین مسیری در حرکت هستیم و این امر به طور قابل توجهی عملی شده است. به واقع افتتاح هایی که طی سال های 95-96 در زنجیره فولاد شاهد بودیم مربوط به همان تغییر نگاه در مجموعه وزارت صنعت معدن و تجارت و ایمیدرو است.

          از سوی دیگر نباید از چالش هایی که در کنار این دستاوردها باقی مانده، غافل شد. طبق مطالعاتی که در طرح جامع فولاد انجام شده، سرریز شدن مجوز ایجاد واحدهای جدید نسبت به برنامه 1404 از جمله چالش های این بخش است که می تواند تحقق توازن در این زنجیره را با چالش مواجه کند. همچنین تامین آب، برق،‌گاز و جاده این مجوزها خارج از توان فعلی کشور است. بدین جهت نیاز به بازبینی برخی از مجوزها و طرح ها داریم. در این جا جایگاه ستاد زنجیره فولاد برجسته تر می شود که بتواند با تصمیم گیری در این باره، موانع توازن در زنجیره فولاد را برطرف کند. در واقع این از اهدافی است که دکتر شریعتمداری وزیر محترم برای ایجاد ستاد زنجیره فولاد، مشخص کرده بود.

          باید بتوان با تقویت نقاط قوت این زنجیره بر مشکلات فایق آمد. بیش از یک سوم صادرات 10 میلیارد دلاری بخش معدن و صنایع معدنی متعلق در سال گذشته به زنجیره فولاد تعلق دارد که به حدود 4 میلیارد دلار رسید. سال قبل بیش از 9 میلیون تن از تولیدات این بخش روانه بازارهای صادراتی شد. رشد دو رقمی تولیدات این حوزه نیز قابل توجه است. ورود بیش از 10 میلیون تن ظرفیت جدید گندله سازی در سنگان، 5 میلیون کنسانتره در کشور و آغاز تولید کارخانه های جدید آهن اسفنجی و فولاد خام از عملکرد سال گذشته محسوب می شود که در سال جاری نیز طرح های دیگری در نوبت راه اندازی قرار دارند.

          به نظر می رسد ایجاد هماهنگی بین اجزای این زنجیره اکنون از مهمترین اقداماتی است که به توسعه این بخش کمک می کند. بخش خصوصی فعالانه وارد این عرصه شده و چشم انداز روشنی در توسعه ایجاد شده است. نکته ای که باید اضافه کرد تامین زیرساخت ها به ویژه بخش آب، ریلی و پس از آن جاده ای و دریایی است. باید بتوان نیازهای زیرساختی طرح های جدید به موقع توسعه داد. به نظر می رسد این بخش نیاز به همگرایی بیشتری بین دستگاه های متولی دارد. باید به این موضوع توجه بیشتری شود تا توسعه همزمان و متوازن انجام گیرد.

          مهدی کرباسیان / معاون وزیر و رییس هیات عامل ایمیدرو